Nội dung Giáo án
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 12: THĂNG LONG - HÀ NỘI
Môn học: Lịch sử và Địa lí - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Xác định được vị trí địa lí của Thăng Long - Hà Nội trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Nêu được một số tên gọi khác của Thăng Long - Hà Nội.
- Nêu được đặc điểm tự nhiên của Thăng Long thể hiện ở Chiếu dời đô của Lý Công Uẩn.
- Trình bày được một số nét chính về lịch sử Thăng Long - Hà Nội qua tư liệu tranh ảnh, câu chuyện lịch sử.
- Sử dụng các nguồn tư liệu lịch sử và địa lí, nêu được Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục quan trọng của Việt Nam.
- Thể hiện được ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống văn hoá của Thăng Long - Hà Nội.
2. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: chủ động đọc thông tin, quan sát lược đồ Hình 2, trục thời gian Hình 3 và các Hình 1, 4 đến 12 trong sách để tìm hiểu vị trí, tên gọi và lịch sử Thăng Long - Hà Nội.
- Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm khi xác định vị trí trên lược đồ, kể chuyện lịch sử, hoàn thành phiếu học tập và cùng tham gia trò chơi củng cố.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: sắp xếp được các mốc thời gian, sự kiện tiêu biểu và giải thích được vì sao Hà Nội là trung tâm quan trọng của cả nước.
3. Phẩm chất
- Yêu nước: thêm tự hào về Thăng Long - Hà Nội, mảnh đất văn hiến và Thủ đô nghìn năm của đất nước.
- Trách nhiệm: có ý thức giữ gìn, bảo vệ di tích lịch sử - văn hoá và phát huy truyền thống văn hoá của Thăng Long - Hà Nội.
- Chăm chỉ: tích cực đọc thông tin, quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm và tham gia trò chơi, kể chuyện lịch sử.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4, trang 54-58.
- Lược đồ hành chính thành phố Hà Nội (Hình 2) phóng to; bản đồ hành chính Việt Nam (nếu có); trục thời gian tên gọi Thăng Long - Hà Nội (Hình 3) phóng to.
- Tranh, ảnh phóng to các Hình 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 (múa rối nước, đền Quán Thánh, Hồ Gươm, Hoàng Diệu, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, xác máy bay B52, Toà nhà Quốc hội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử quốc gia, nặn tò he); nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng tranh ảnh phóng to hoặc bảng phụ.
- Phiếu học tập; bảng nhóm và thẻ từ cho trò chơi củng cố.
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4; vở ghi; bút; bút màu.
- Đọc trước Bài 12 và tìm hiểu một số hình ảnh, câu chuyện về Thăng Long - Hà Nội.
- Sưu tầm trước một câu chuyện hoặc một tên gọi khác của Thăng Long - Hà Nội để chia sẻ trong giờ học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: tạo hứng thú và huy động hiểu biết ban đầu của học sinh về các sự tích, câu chuyện gắn với Hà Nội để dẫn vào bài
b. Cách tiến hành:
Giáo viên: - Cho học sinh quan sát Hình 1 (Một cảnh trong vở múa rối nước, trang 54). - Nêu câu hỏi khởi động (trang 54): "Hình dưới đây gợi cho em liên tưởng đến sự tích nào gắn với Hà Nội? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về Hà Nội." - Mời một số học sinh chia sẻ hiểu biết ban đầu về Hà Nội; khuyến khích, chưa nhận xét đúng sai. - Dẫn dắt vào Bài 12 Thăng Long - Hà Nội.
Học sinh: - Quan sát Hình 1 về vở múa rối nước. - Liên tưởng đến một sự tích gắn với Hà Nội (ví dụ Sự tích Hồ Gươm) và chia sẻ hiểu biết của mình về Hà Nội. - Lắng nghe bạn chia sẻ, bổ sung ý kiến. - Chuẩn bị tâm thế bước vào bài học mới.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá)
a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát lược đồ để xác định vị trí địa lí của Thăng Long - Hà Nội
a. Mục tiêu: dựa vào trục thời gian và thông tin để kể được một số tên gọi khác của Thăng Long - Hà Nội qua các thời kì
a. Mục tiêu: đọc tư liệu Chiếu dời đô để nêu một số đặc điểm tự nhiên của vùng đất Thăng Long
a. Mục tiêu: đọc thông tin, quan sát tranh ảnh để nêu một số sự kiện tiêu biểu và kể một câu chuyện gắn với lịch sử Thăng Long - Hà Nội
a. Mục tiêu: đọc thông tin, quan sát tranh ảnh để nêu được Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục quan trọng của cả nước
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 15 phút)
a. Mục tiêu: hệ thống hoá và củng cố kiến thức về vị trí, tên gọi và lịch sử Thăng Long - Hà Nội qua bài tập, trục thời gian, sơ đồ tư duy và trò chơi nối cột
Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: vận dụng hiểu biết về Thăng Long - Hà Nội để thể hiện ý thức giữ gìn, bảo vệ di tích và giá trị truyền thống