Bài 6: Một số nét văn hoá ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ

KẾ HOẠCH BÀI DẠY

BÀI 6: MỘT SỐ NÉT VĂN HOÁ Ở VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ

Môn học: Lịch sử và Địa lí - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 2 tiết

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Năng lực đặc thù

• Mô tả được một số nét văn hoá của các dân tộc ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ (lễ hội Gầu Tào, lễ hội Lồng Tồng, hát Then, múa Xoè Thái, chợ phiên vùng cao,...).
• Kể tên và giới thiệu được một số lễ hội tiêu biểu, loại hình hát múa dân gian và nét sinh hoạt ở chợ phiên vùng cao của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
• Quan sát tranh ảnh, đọc thông tin để nhận biết ý nghĩa của các nét văn hoá (cầu mong khoẻ mạnh, may mắn, mùa màng bội thu; gửi gắm ước mơ, khát vọng; giao lưu, gặp gỡ) đối với đời sống người dân trong vùng.

2. Năng lực chung

• Tự chủ và tự học: chủ động đọc thông tin và quan sát các Hình 1 đến 7 trong sách để tìm hiểu một số nét văn hoá của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
• Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm khi kể tên và mô tả lễ hội, hát múa dân gian, chợ phiên; cùng hoàn thành phiếu học tập, sơ đồ tư duy và tham gia trò chơi củng cố.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: liên hệ, so sánh chợ phiên vùng cao với chợ ở nơi em sống và giới thiệu được một nét văn hoá mà em ấn tượng nhất.

3. Phẩm chất

• Yêu nước: thêm yêu quý, tự hào về sự phong phú, đặc sắc trong văn hoá của các dân tộc ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
• Trách nhiệm: có ý thức giữ gìn, tôn trọng và góp phần bảo vệ các di sản, nét văn hoá truyền thống của các dân tộc.
• Chăm chỉ: tích cực đọc thông tin, quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm và tham gia trò chơi trong giờ học.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1. Giáo viên:

• Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4, trang 28-31.
• Tranh, ảnh phóng to các Hình 1 đến 7 (lễ hội Gầu Tào, múa khèn, nghi thức cày ruộng trong lễ hội Lồng Tồng, hát Then, múa Xoè Thái, chợ phiên San Thàng, chợ phiên Bắc Hà); nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng tranh ảnh phóng to hoặc bảng phụ.
• Bản đồ hoặc lược đồ hành chính vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ phóng to để chỉ các địa danh (Mai Châu, Đồng Văn, Lâm Bình, Yên Châu, San Thàng, Bắc Hà,...).
• Phiếu học tập; bảng nhóm và thẻ từ cho trò chơi củng cố; giấy A3 hoặc bảng phụ để vẽ sơ đồ tư duy.

2. Học sinh:

• Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4; vở ghi; bút; bút màu.
• Đọc trước Bài 6 và tìm hiểu một số hình ảnh về lễ hội, hát múa dân gian, chợ phiên của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
• Tìm hiểu trước một nét văn hoá (lễ hội, món ăn, trang phục, chợ phiên,...) của một dân tộc trong vùng để chia sẻ trong giờ học.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)

a. Mục tiêu: tạo hứng thú và huy động hiểu biết ban đầu của học sinh về văn hoá của các dân tộc ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ để dẫn vào bài

b. Cách tiến hành:

Giáo viên: - Cho học sinh quan sát Hình 1 (Lễ hội Gầu Tào của dân tộc Mông ở Mai Châu (tỉnh Hoà Bình), trang 28). - Nêu câu hỏi khởi động (trang 28): "Hình dưới đây giúp em biết điều gì về văn hoá của dân tộc Mông ở Mai Châu, tỉnh Hoà Bình? Hãy nêu hiểu biết của em về một số nét văn hoá ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ." - Mời một số học sinh chia sẻ hiểu biết ban đầu; khuyến khích, chưa nhận xét đúng sai. - Dẫn dắt vào Bài 6 Một số nét văn hoá ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

Học sinh: - Quan sát Hình 1 về lễ hội Gầu Tào của dân tộc Mông ở Mai Châu (tỉnh Hoà Bình). - Suy nghĩ, trả lời câu hỏi khởi động theo hiểu biết của mình về văn hoá của các dân tộc trong vùng. - Lắng nghe bạn chia sẻ, bổ sung ý kiến. - Chuẩn bị tâm thế bước vào bài học mới.

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá)

a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát tranh ảnh để kể tên một số lễ hội tiêu biểu và mô tả một lễ hội của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ

a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát tranh ảnh để giới thiệu nét cơ bản về hát Then, múa Xoè Thái và nêu điều mà các loại hình nghệ thuật đó phản ánh

a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát tranh ảnh để mô tả cảnh chợ phiên ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 15 phút)

a. Mục tiêu: hệ thống hoá và củng cố kiến thức về một số nét văn hoá nổi bật của vùng qua sơ đồ tư duy và trò chơi điền khuyết

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 5 phút)

a. Mục tiêu: vận dụng hiểu biết về chợ phiên vùng cao để so sánh, liên hệ với chợ ở nơi em sống hoặc nơi khác