Nội dung Giáo án
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 4: THIÊN NHIÊN VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ
Môn học: Lịch sử và Địa lí - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 3 tiết
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Xác định được vị trí địa lí, một số địa danh tiêu biểu (ví dụ: dãy núi Hoàng Liên Sơn, đỉnh Phan-xi-păng, cao nguyên Mộc Châu,...) của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Quan sát lược đồ, tranh ảnh, mô tả được một trong những đặc điểm thiên nhiên (ví dụ: địa hình, khí hậu, sông ngòi,...) của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
- Nêu được một cách đơn giản ảnh hưởng của địa hình, khí hậu, sông ngòi đối với đời sống và sản xuất của người dân ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
- Đưa ra được một số biện pháp bảo vệ thiên nhiên và phòng, chống thiên tai ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
2. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: chủ động đọc thông tin và quan sát lược đồ Hình 2, các Hình 1, 3 đến 15 trong sách để tìm hiểu thiên nhiên vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
- Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm khi xác định vị trí, địa danh trên lược đồ, hoàn thành phiếu học tập và cùng tham gia trò chơi củng cố.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nêu được ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đối với đời sống, sản xuất và đề xuất được một số biện pháp bảo vệ thiên nhiên, phòng chống thiên tai.
3. Phẩm chất
- Yêu nước: thêm yêu quý, tự hào về thiên nhiên tươi đẹp và vùng đất địa đầu Tổ quốc của đất nước.
- Chăm chỉ: tích cực đọc thông tin, quan sát lược đồ, tranh ảnh, thảo luận nhóm và tham gia trò chơi.
- Trách nhiệm: có ý thức bảo vệ thiên nhiên, tiết kiệm tài nguyên và chủ động phòng, chống thiên tai ở địa phương.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4, trang 18-23.
- Lược đồ địa hình và một số khoáng sản vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ (Hình 2) phóng to; bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam (nếu có).
- Tranh, ảnh phóng to các Hình 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 và sơ đồ Hình 15; nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng tranh ảnh phóng to hoặc bảng phụ.
- Phiếu học tập; bảng nhóm và thẻ từ cho trò chơi củng cố.
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4; vở ghi; bút; bút màu.
- Đọc trước Bài 4 và tìm hiểu một số hình ảnh về thiên nhiên vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
- Tìm hiểu trước về những hiểu biết của bản thân về đỉnh Phan-xi-păng, thị xã Sa Pa hoặc một địa danh của vùng để chia sẻ trong giờ học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: tạo hứng thú và huy động hiểu biết ban đầu của học sinh về đỉnh Phan-xi-păng và vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ để dẫn vào bài
b. Cách tiến hành:
Giáo viên: - Cho học sinh quan sát Hình 1 (Cột mốc trên đỉnh Phan-xi-păng (Fansipan), trang 18), chú ý dòng chữ trên cột mốc "FANSIPAN 3.143M". - Nêu các câu hỏi khởi động (trang 18): "Cột mốc xác định độ cao của đỉnh núi nào?" và "Đỉnh núi này nằm ở vùng nào của nước ta? Nêu những hiểu biết của em về vùng đất đó." - Mời một số học sinh chia sẻ hiểu biết ban đầu; khuyến khích, chưa nhận xét đúng sai. - Dẫn dắt vào Bài 4 Thiên nhiên vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
Học sinh: - Quan sát Hình 1 và đọc dòng chữ trên cột mốc. - Suy nghĩ, trả lời hai câu hỏi khởi động theo hiểu biết của mình. - Lắng nghe bạn chia sẻ, bổ sung ý kiến. - Chuẩn bị tâm thế bước vào bài học mới.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá)
a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát lược đồ để xác định vị trí của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ
a. Mục tiêu: quan sát lược đồ, tranh ảnh và đọc thông tin để mô tả đặc điểm chính của địa hình vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ
a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát tranh ảnh để nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ
a. Mục tiêu: xác định trên lược đồ các sông lớn và khoáng sản chính, nêu đặc điểm sông ngòi và tài nguyên khoáng sản của vùng
a. Mục tiêu: nêu được một cách đơn giản ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đối với đời sống và sản xuất ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ
a. Mục tiêu: kể tên một số thiên tai và nêu được một số biện pháp bảo vệ thiên nhiên, phòng chống thiên tai của vùng
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 20 phút)
a. Mục tiêu: hệ thống hoá và củng cố kiến thức về thiên nhiên vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ qua bài tập đúng, sai, trò chơi nối cột và sơ đồ tư duy
Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 10 phút)
a. Mục tiêu: vận dụng hiểu biết về thiên nhiên của vùng vào tình huống thực tế và liên hệ với địa phương