Nội dung Giáo án
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 1: LÀM QUEN VỚI PHƯƠNG TIỆN HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
Môn học: Lịch sử và Địa lí - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Kể được tên một số phương tiện hỗ trợ học tập môn Lịch sử và Địa lí: bản đồ, lược đồ, biểu đồ, tranh ảnh, hiện vật, nguồn tư liệu,...
- Sử dụng được một số phương tiện môn học vào học tập môn Lịch sử và Địa lí.
2. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: chủ động quan sát các Hình 1, 2, 4, 5, 7, 8, đọc thông tin và các bước sử dụng để tìm hiểu từng loại phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.
- Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm khi đọc bản đồ, lược đồ, bảng số liệu, biểu đồ, trục thời gian, mô tả hiện vật, tranh ảnh, hoàn thành phiếu học tập và cùng tham gia trò chơi củng cố.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: lựa chọn và thực hành sử dụng một phương tiện học tập phù hợp, vẽ sơ đồ tư duy hệ thống các phương tiện của môn học.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: tích cực quan sát hình, đọc thông tin, thực hành các bước sử dụng phương tiện và tham gia trò chơi, phiếu học tập.
- Trách nhiệm: hoàn thành nhiệm vụ học tập cá nhân và nhóm, giữ gìn đồ dùng, tranh ảnh, tư liệu học tập.
- Yêu nước: thêm yêu quý, tự hào về đất nước và lịch sử dân tộc qua các phương tiện học tập (bản đồ địa hình Việt Nam, lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng, các mốc lịch sử 1945, 1954, 1975, hiện vật mũi tên đồng Cổ Loa).
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4, trang 6-11.
- Bản đồ địa hình phần đất liền Việt Nam (Hình 1) và Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 (Hình 2) phóng to; bản đồ, lược đồ khác của môn học (nếu có).
- Bảng diện tích và số dân của một số tỉnh, thành phố nước ta năm 2020, biểu đồ Hình 4, trục thời gian Hình 5 phóng to; tranh, ảnh Hình 7 (Mũi tên đồng Cổ Loa) và Hình 8 (Cánh đồng Phong Nậm, tỉnh Cao Bằng) phóng to; nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng tranh ảnh, bản đồ phóng to hoặc bảng phụ.
- Phiếu học tập; bảng nhóm, thẻ từ và bút màu cho trò chơi và sơ đồ tư duy củng cố.
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4; vở ghi; bút; bút màu.
- Đọc trước Bài 1 và quan sát các phương tiện học tập trong sách: bản đồ, lược đồ, bảng số liệu, biểu đồ, trục thời gian, hiện vật, tranh ảnh.
- Sưu tầm hoặc kể trước một phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí mà em từng thấy để chia sẻ trong giờ học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: tạo hứng thú và huy động hiểu biết ban đầu của học sinh về các phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí để dẫn vào bài
b. Cách tiến hành:
Giáo viên: - Cho học sinh quan sát hình hai bạn đang trao đổi ở phần Khởi động (trang 6), trong đó có lược đồ và bảng số liệu; chú ý lời của hai bạn: "Đây là một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí." và "Chúng mình sẽ sử dụng các phương tiện này như thế nào nhỉ?". - Nêu câu hỏi khởi động (trang 6): "Hai bạn trong hình đang trao đổi về nội dung gì? Hãy kể tên một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí mà em biết." - Mời một số học sinh chia sẻ; ghi nhanh các phương tiện học sinh kể lên bảng, khuyến khích, chưa nhận xét đúng sai. - Dẫn dắt vào Bài 1 Làm quen với phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.
Học sinh: - Quan sát hình hai bạn trao đổi và đọc lời của hai bạn. - Suy nghĩ, trả lời câu hỏi khởi động và kể tên một số phương tiện học tập môn học mà mình biết. - Lắng nghe bạn chia sẻ, bổ sung ý kiến. - Chuẩn bị tâm thế bước vào bài học mới.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá)
a. Mục tiêu: nhận biết bản đồ, lược đồ, đọc được tên và bảng chú giải, chỉ được đối tượng trên bản đồ, lược đồ và nêu các bước sử dụng
a. Mục tiêu: đọc được bảng số liệu, biểu đồ và trục thời gian, nêu khái niệm từng phương tiện và các bước sử dụng
a. Mục tiêu: nhận biết hiện vật, tranh ảnh lịch sử, địa lí, mô tả được hiện vật, tranh ảnh và nêu các bước sử dụng
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 20 phút)
a. Mục tiêu: hệ thống hoá và củng cố kiến thức về các phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí qua sơ đồ tư duy, trò chơi điền khuyết và tìm ví dụ trong sách giáo khoa
Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 10 phút)
a. Mục tiêu: thực hành sử dụng một phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí và liên hệ với thực tế học tập