Nội dung Giáo án
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 11: SÔNG HỒNG VÀ VĂN MINH SÔNG HỒNG
Môn học: Lịch sử và Địa lí - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Xác định được sông Hồng trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Kể được một số tên gọi khác của sông Hồng (Nhị Hà, Hồng Hà, sông Xích Đằng, sông Kẻ Chợ, sông Cái,...).
- Sưu tầm, sử dụng tư liệu lịch sử (tranh ảnh, đoạn trích tư liệu,...) và trình bày được một số thành tựu tiêu biểu của văn minh sông Hồng.
- Mô tả được một số nét cơ bản về đời sống vật chất và tinh thần của người Việt cổ thông qua quan sát một số hình ảnh về cuộc sống của người Việt cổ trong hoa văn trên trống đồng Đông Sơn, kết hợp với một số truyền thuyết.
- Đề xuất được ở mức độ đơn giản một số giải pháp để giữ gìn và phát huy giá trị của sông Hồng.
2. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: chủ động đọc thông tin, quan sát bản đồ, lược đồ và các Hình 1 đến 6 trong sách để tìm hiểu về sông Hồng và văn minh sông Hồng.
- Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm khi xác định vị trí sông Hồng, mô tả đời sống của người Việt cổ, hoàn thành phiếu học tập và cùng tham gia trò chơi củng cố.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: đề xuất được một số biện pháp góp phần giữ gìn và phát huy giá trị của sông Hồng.
3. Phẩm chất
- Yêu nước: thêm tự hào về nền văn minh đầu tiên của người Việt cổ và dòng sông Hồng gắn liền với lịch sử dân tộc.
- Trách nhiệm: có ý thức giữ gìn, bảo vệ nguồn nước và môi trường sông Hồng, bảo vệ di sản văn hoá của dân tộc.
- Chăm chỉ: tích cực đọc thông tin, quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm và tham gia trò chơi củng cố.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4, trang 50-53.
- Bản đồ địa hình phần đất liền Việt Nam (Bài 1, trang 7) hoặc lược đồ có thể hiện sông Hồng, phóng to.
- Tranh, ảnh phóng to các Hình 1 (Sông Hồng đoạn chảy qua thành phố Hà Nội), Hình 2 (Trống đồng Ngọc Lũ), Hình 3 (Sơ đồ khu di tích Cổ Loa), Hình 4 (hoa văn trên trống đồng Ngọc Lũ), Hình 5 và Hình 6; nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng tranh ảnh phóng to hoặc bảng phụ.
- Phiếu học tập; bảng nhóm và thẻ từ cho trò chơi ô chữ củng cố.
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 4; vở ghi; bút; bút màu.
- Đọc trước Bài 11 và tìm hiểu một số hình ảnh, câu chuyện về sông Hồng và người Việt cổ.
- Nhớ lại câu chuyện Bánh chưng, bánh giầy (Bài 7, trang 35) và bản đồ địa hình phần đất liền Việt Nam (Bài 1, trang 7).
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: tạo hứng thú và huy động hiểu biết ban đầu của học sinh về sông Hồng để dẫn vào bài
b. Cách tiến hành:
Giáo viên: - Cho học sinh quan sát Hình 1 (Sông Hồng - đoạn chảy qua thành phố Hà Nội, trang 50). - Nêu câu hỏi khởi động (trang 50): "Em có biết sông Hồng bắt nguồn từ đâu? Sông Hồng chảy qua những tỉnh, thành phố nào ở nước ta?" - Mời một số học sinh chia sẻ hiểu biết ban đầu; khuyến khích, chưa nhận xét đúng sai. - Dẫn dắt vào Bài 11 Sông Hồng và văn minh sông Hồng.
Học sinh: - Quan sát Hình 1 về sông Hồng đoạn chảy qua thành phố Hà Nội. - Suy nghĩ, trả lời hai câu hỏi khởi động theo hiểu biết của mình. - Lắng nghe bạn chia sẻ, bổ sung ý kiến. - Chuẩn bị tâm thế bước vào bài học mới.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá)
a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát bản đồ để xác định vị trí sông Hồng và kể được một số tên gọi khác của sông Hồng
a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát tranh ảnh để trình bày một số thành tựu tiêu biểu của văn minh sông Hồng
a. Mục tiêu: quan sát hoa văn trên trống đồng Ngọc Lũ và đọc thông tin để mô tả một số nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của người Việt cổ
a. Mục tiêu: đọc thông tin và quan sát tranh ảnh để đề xuất một số biện pháp góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của sông Hồng
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 13 phút)
a. Mục tiêu: hệ thống hoá và củng cố kiến thức về sông Hồng và văn minh sông Hồng qua bảng mô tả, trò chơi ô chữ và sơ đồ tư duy
Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: vận dụng hiểu biết về đời sống của người Việt cổ để liên hệ những phong tục, tập quán còn lưu giữ đến ngày nay