Bài 10: Âm thanh và sự truyền âm thanh

KẾ HOẠCH BÀI DẠY

BÀI 10: ÂM THANH VÀ SỰ TRUYỀN ÂM THANH

Môn học: Khoa học - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 3 tiết

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Năng lực đặc thù

• Lấy được ví dụ thực tế hoặc làm được thí nghiệm để minh hoạ các vật phát ra âm thanh đều rung động.
• Nêu được dẫn chứng về âm thanh có thể truyền qua chất khí, chất lỏng, chất rắn.
• So sánh được độ to của âm thanh khi lại gần hoặc ra xa nguồn âm.

2. Năng lực chung

• Tự chủ và tự học: chủ động quan sát Hình 1, Hình 2, Hình 3, Hình 4, Hình 5 và tự làm các thí nghiệm để phát hiện đặc điểm của âm thanh và sự truyền âm thanh.
• Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm khi làm thí nghiệm, chia sẻ kết quả quan sát và cùng tham gia trò chơi củng cố.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nêu được ví dụ về vật phát ra âm thanh thì rung động, về âm thanh truyền qua các chất, và làm được "Điện thoại dây" để mô tả sự truyền âm thanh.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ: tích cực làm thí nghiệm, quan sát, thảo luận nhóm và tham gia trò chơi.
• Trung thực: quan sát, ghi lại và báo cáo đúng kết quả của mỗi thí nghiệm, không sửa kết quả theo ý mình.
• Trách nhiệm: giữ an toàn, giữ trật tự và giữ vệ sinh khi làm thí nghiệm; có ý thức giữ yên lặng, không gây tiếng ồn ảnh hưởng đến người khác.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1. Giáo viên:

• Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Khoa học 4, trang 39-41.
• Tranh/ảnh phóng to Hình 1, Hình 2, Hình 3, Hình 4, Hình 5; nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng tranh ảnh phóng to hoặc bảng phụ.
• Dụng cụ thí nghiệm: 1 cái trống nhỏ và dùi trống, một ít vụn giấy (hoặc vụn xốp); bình thuỷ tinh chứa nước, đồng hồ báo thức, túi ni-lông phân huỷ sinh học; 1 chiếc đồng hồ đang hoạt động có tiếng tích tắc; vật liệu làm "Điện thoại dây" (2 cốc giấy hoặc vỏ lon và một đoạn dây).
• Phiếu học tập; bảng nhóm cho trò chơi ô chữ củng cố.

2. Học sinh:

• Sách giáo khoa Khoa học 4; vở ghi; bút.
• Chuẩn bị theo nhóm (nếu giáo viên phân công): trống nhỏ, vụn giấy, đồng hồ báo thức, túi ni-lông, cốc giấy và dây để làm "Điện thoại dây".
• Chú ý lắng nghe các âm thanh trên đường từ nhà đến trường để chuẩn bị chia sẻ trong giờ học.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)

a. Mục tiêu: tạo hứng thú và huy động trải nghiệm của học sinh về những âm thanh quen thuộc để dẫn vào bài

b. Cách tiến hành:

Giáo viên: - Nêu câu hỏi mở đầu (trang 39): "Trên đường từ nhà đến trường em có thể nghe thấy những âm thanh nào?" - Mời một số học sinh kể các âm thanh nghe được; ghi nhanh lên bảng, khuyến khích, chưa nhận xét đúng sai. - Dẫn dắt vào bài Âm thanh và sự truyền âm thanh: âm thanh phát ra từ đâu và truyền đến tai ta như thế nào?

Học sinh: - Suy nghĩ, nhớ lại các âm thanh nghe thấy trên đường từ nhà đến trường. - Chia sẻ trước lớp (tiếng còi xe, tiếng chim hót, tiếng người nói chuyện, tiếng trống trường, ...). - Lắng nghe bạn chia sẻ và chuẩn bị tâm thế bước vào bài học mới.

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá)

a. Mục tiêu: làm được thí nghiệm và lấy được ví dụ để minh hoạ các vật phát ra âm thanh đều rung động

a. Mục tiêu: làm được thí nghiệm và nêu được dẫn chứng về âm thanh có thể truyền qua chất khí, chất lỏng, chất rắn

a. Mục tiêu: so sánh được độ to của âm thanh khi lại gần hoặc ra xa nguồn âm và nêu được ví dụ thực tế

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 20 phút)

a. Mục tiêu: hệ thống hoá và củng cố kiến thức về âm thanh và sự truyền âm thanh qua trò chơi ô chữ và sơ đồ tư duy

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 10 phút)

a. Mục tiêu: vận dụng kiến thức để làm "Điện thoại dây" và liên hệ thực tế về âm thanh, sự truyền âm thanh trong đời sống