Nội dung Giáo án
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 8: ÁNH SÁNG VÀ SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG
Môn học: Khoa học - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 3 tiết
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Nêu được ví dụ về các vật phát sáng và các vật được chiếu sáng.
- Nêu được cách làm và thực hiện được thí nghiệm tìm hiểu về sự truyền thẳng của ánh sáng; về vật cho ánh sáng truyền qua và vật cản sáng.
- Vận dụng được kiến thức về tính chất cho ánh sáng truyền qua hay không cho ánh sáng truyền qua của các vật để giải thích được một số hiện tượng tự nhiên và ứng dụng thực tế.
- Thực hiện được thí nghiệm để tìm hiểu nguyên nhân có bóng của vật và sự thay đổi của bóng khi vị trí của vật hoặc của nguồn sáng thay đổi.
- Vận dụng được trong thực tế, ở mức độ đơn giản kiến thức về bóng của vật.
2. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: chủ động quan sát Hình 1, Hình 2, Hình 3, Hình 4, Hình 5, Hình 6, Hình 7, Hình 8 và tự làm các thí nghiệm để tìm hiểu về ánh sáng và sự truyền ánh sáng.
- Giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm khi làm thí nghiệm, dự đoán và chia sẻ kết quả quan sát, cùng tham gia trò chơi củng cố.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nêu được cách làm thí nghiệm, dự đoán và giải thích được một số hiện tượng về sự truyền thẳng của ánh sáng và bóng của vật trong thực tế.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: tích cực làm thí nghiệm, quan sát, dự đoán, thảo luận nhóm và tham gia trò chơi.
- Trung thực: ghi lại và báo cáo đúng kết quả quan sát được từ thí nghiệm, không sửa kết quả theo dự đoán.
- Trách nhiệm: giữ an toàn khi dùng đèn pin và dây thép làm thí nghiệm; có ý thức bảo vệ mắt, không nhìn thẳng vào nguồn sáng mạnh.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Khoa học 4, trang 31-34.
- Tranh/ảnh phóng to Hình 1, Hình 2, Hình 3, Hình 4, Hình 5, Hình 6, Hình 7, Hình 8; nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng tranh ảnh phóng to hoặc bảng phụ.
- Dụng cụ thí nghiệm 1 (kiểm tra điều kiện để mắt nhìn thấy một vật): hộp bìa cứng thành bên trong màu đen có đục hai lỗ nhỏ, đèn pin, viên bi trắng.
- Dụng cụ thí nghiệm 2 (kiểm tra ánh sáng truyền thẳng trong không khí): 3 tấm bìa cứng (A, B, C), trên mỗi tấm đục một lỗ nhỏ ở độ cao như nhau; 1 đoạn dây thép thẳng nhỏ, dài khoảng 25 cm; đèn pin.
- Dụng cụ thí nghiệm 3, 4 (vật cho ánh sáng truyền qua, vật cản ánh sáng và bóng của vật): 3 ngôi sao bằng nhựa trong, nhựa đen và bìa cứng; đèn pin; tấm nhựa trắng.
- Phiếu học tập; bảng nhóm cho trò chơi củng cố.
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa Khoa học 4; vở ghi; bút.
- Chuẩn bị theo nhóm (nếu giáo viên phân công): đèn pin, viên bi trắng, hộp bìa cứng, tấm bìa cứng, đoạn dây thép nhỏ, tấm nhựa trắng, ngôi sao bằng nhựa trong, nhựa đen và bìa cứng.
- Quan sát trước bóng của mình, bóng cây, bóng nhà vào lúc trời nắng để chuẩn bị chia sẻ trong giờ học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: tạo hứng thú và huy động hiểu biết ban đầu của học sinh về ánh sáng để dẫn vào bài
b. Cách tiến hành:
Giáo viên: - Cho học sinh quan sát cảnh vật xung quanh lớp học và hỏi nhờ đâu mà em nhìn thấy được các vật đó. - Nêu câu hỏi mở đầu (trang 31): "Nhờ có ánh sáng, chúng ta nhìn thấy mọi vật. Vậy ánh sáng phát ra từ đâu và truyền đi như thế nào?" - Mời một số học sinh chia sẻ hiểu biết ban đầu; khuyến khích, chưa nhận xét đúng sai. - Dẫn dắt vào bài Ánh sáng và sự truyền ánh sáng.
Học sinh: - Quan sát cảnh vật xung quanh lớp học. - Suy nghĩ, trả lời câu hỏi mở đầu theo hiểu biết của mình. - Lắng nghe bạn chia sẻ, bổ sung ý kiến. - Chuẩn bị tâm thế bước vào bài học mới.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá)
a. Mục tiêu: nêu được ví dụ về các vật phát sáng và các vật được chiếu sáng
a. Mục tiêu: làm được thí nghiệm và nêu được điều kiện để mắt nhìn thấy một vật; nhận xét được trong không khí ánh sáng truyền theo đường thẳng
a. Mục tiêu: làm được thí nghiệm để biết vật cho ánh sáng truyền qua và vật cản ánh sáng; nêu được nguyên nhân có bóng của vật và sự thay đổi kích thước của bóng
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 20 phút)
a. Mục tiêu: hệ thống hoá và củng cố kiến thức về ánh sáng và sự truyền ánh sáng qua trò chơi điền khuyết và sơ đồ tư duy
Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 10 phút)
a. Mục tiêu: vận dụng kiến thức về bóng của vật để làm bóng bàn tay và giải thích một số hiện tượng tự nhiên