Nội dung Giáo án
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 27: HAI ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC
Môn học: Toán - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Tư duy và lập luận toán học: nhận biết được hai đường thẳng vuông góc với nhau; giải thích được hai đường thẳng vuông góc tạo thành bốn góc vuông có chung một đỉnh, dựa vào việc kéo dài hai cạnh của hình chữ nhật.
- Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: dùng ê ke để kiểm tra, xác định và vẽ hai đường thẳng (hai đoạn thẳng) vuông góc với nhau; biết cách gấp giấy để tạo ra đường thẳng vuông góc với một đường thẳng cho trước.
- Giải quyết vấn đề toán học: vận dụng đặc điểm của hai đường thẳng vuông góc để chọn phương án nối ống nước, xác định vị trí ca-bin trên đu quay và tìm hình ảnh hai đường thẳng vuông góc trong thực tế.
- Giao tiếp toán học: nêu tên và mô tả được các cặp cạnh, cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau; trình bày, giải thích kết quả kiểm tra bằng ê ke một cách rõ ràng.
2. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: chủ động thao tác với ê ke, tự kiểm tra lại kết quả nhận biết hai đường thẳng vuông góc trong từng bài tập.
- Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm khi kiểm tra góc vuông, nêu tên các cặp cạnh vuông góc và cùng chọn phương án nối ống nước.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm cách tạo đường thẳng vuông góc khi không có ê ke và tìm nhiều hình ảnh hai đường thẳng vuông góc ở xung quanh.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: kiên trì kiểm tra, tìm đủ các cặp đoạn thẳng vuông góc và tích cực tham gia hoạt động nhóm.
- Cẩn thận: đặt ê ke đúng cách, vẽ và kiểm tra góc vuông chính xác, không nhầm lẫn giữa các cặp cạnh.
- Trung thực: báo cáo đúng kết quả kiểm tra bằng ê ke của mình và của nhóm.
- Trách nhiệm: hoàn thành nhiệm vụ học tập được giao và giữ gìn đồ dùng học toán như ê ke, thước kẻ.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Toán 4 tập một, trang 91-93.
- Ê ke to để làm mẫu; bảng phụ hoặc tranh phóng to các hình của bài: hình chữ nhật ABCD, hai đường thẳng OM và ON, hình có các đỉnh A, B, C, D, E của Bài 2 (Hoạt động), bức tranh cối xay gió, hình tứ giác ABCD, ba phương án nối ống nước và chiếc đu quay; nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng bảng phụ và tranh phóng to.
- Một vài tờ giấy để hướng dẫn gấp tạo đường thẳng vuông góc (Bài 4, Luyện tập); thẻ ghi tên đỉnh, cạnh để học sinh gắn khi nêu tên cặp cạnh vuông góc.
- Phiếu học tập số 1 đủ cho các nhóm; bảng nhóm cho hoạt động nối góc đỉnh với đặc điểm cặp cạnh.
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa Toán 4 tập một; vở ô li; bút; thước kẻ.
- Ê ke và một vài tờ giấy nháp để thực hành kiểm tra, vẽ và gấp đường thẳng vuông góc.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: tạo hứng thú, gợi lại biểu tượng góc vuông và dẫn vào tình huống hai thanh tre vuông góc để làm con diều
b. Cách tiến hành:
Giáo viên: - Tổ chức trò chơi Ai tinh mắt: chỉ nhanh vào một số đồ vật trong lớp (góc bảng, khung cửa sổ, mép bàn) và hỏi ở đó có góc vuông hay không, cho học sinh dùng ê ke kiểm tra thử một trường hợp. - Đưa ra tình huống mở đầu trong sách trang 91: bạn rô-bốt đang buộc hai thanh tre vuông góc với nhau để làm con diều và hỏi hai thanh tre đó tạo thành hình gì. - Ghi nhận các câu trả lời, khen ngợi học sinh phát hiện góc vuông nhanh. - Dẫn dắt vào bài Hai đường thẳng vuông góc và nêu nhiệm vụ học tập của hai tiết.
Học sinh: - Tham gia trò chơi, quan sát đồ vật và nêu nơi có góc vuông; kiểm tra thử một góc bằng ê ke. - Quan sát tranh hai thanh tre và nêu nhận xét hai thanh tre đặt vuông góc với nhau tạo thành các góc vuông. - Lắng nghe, nhận xét câu trả lời của bạn. - Chuẩn bị sách, vở, ê ke, thước kẻ cho giờ học.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá) (khoảng 15 phút)
a. Mục tiêu: nhận biết được hai đường thẳng vuông góc với nhau tạo thành bốn góc vuông có chung một đỉnh và biết dùng ê ke để kiểm tra, vẽ hai đường thẳng vuông góc
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành - Tiết 1 (khoảng 15 phút)
a. Mục tiêu: dùng ê ke kiểm tra và kết luận được hai đường thẳng trong mỗi hình có vuông góc với nhau hay không
a. Mục tiêu: dùng ê ke kiểm tra góc vuông rồi nêu tên được từng cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau trong hình
a. Mục tiêu: quan sát tranh và tìm được các hình ảnh về hai đường thẳng vuông góc trong tranh
Hoạt động 4: Luyện tập, thực hành - Tiết 2 (khoảng 28 phút)
a. Mục tiêu: liên hệ và tìm được một số hình ảnh về hai đường thẳng vuông góc ở xung quanh
a. Mục tiêu: nêu tên được các cặp cạnh vuông góc với nhau và các cặp cạnh cắt nhau mà không vuông góc trong tứ giác có hai góc vuông
a. Mục tiêu: vận dụng điều kiện ống M vuông góc với ống N và ống N vuông góc với ống P để chọn phương án nối phù hợp
a. Mục tiêu: tìm được cách gấp giấy để tạo ra đường thẳng vuông góc với một đường thẳng cho trước mà không dùng ê ke
a. Mục tiêu: vận dụng quan hệ vuông góc giữa các thanh nan hoa để xác định ca-bin có thể đặt gọt bút chì
Hoạt động 5: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: liên hệ hai đường thẳng vuông góc với đồ vật trong cuộc sống và luyện dùng ê ke kiểm tra góc vuông