Nội dung Giáo án
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
BÀI 24: TÍNH CHẤT GIAO HOÁN VÀ KẾT HỢP CỦA PHÉP CỘNG
Môn học: Toán - Lớp: 4 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) Thời gian thực hiện: 2 tiết
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù
- Tư duy và lập luận toán học: từ các trường hợp cụ thể, nhận ra và phát biểu được tính chất giao hoán (a + b = b + a) và tính chất kết hợp ((a + b) + c = a + (b + c)) của phép cộng; giải thích được vì sao hai biểu thức có giá trị bằng nhau.
- Giải quyết vấn đề toán học: vận dụng hai tính chất để tính bằng cách thuận tiện (nhóm các số hạng có tổng tròn chục, tròn trăm) và giải bài toán tính quãng đường Việt cần đi.
- Mô hình hoá toán học: gắn phép cộng với tình huống thực tế mua nước cam và bánh, mua nước uống ở quán, tính độ dài quãng đường qua cổng làng và cây cổ thụ; đọc sơ đồ đoạn thẳng để tìm biểu thức phù hợp.
- Giao tiếp toán học: trình bày, giải thích cách nhóm các số hạng và kết quả tính bằng các thuật ngữ số hạng, tổng, đổi chỗ, kết hợp.
2. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: chủ động hoàn thành từng bài tập trong sách giáo khoa, tự kiểm tra lại kết quả các phép tính nhanh.
- Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm khi ghép các thanh bằng nhau, chơi trò chơi điền kết quả tính nhanh và chữa bài.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm cách nhóm các số hạng hợp lí để tính nhẩm nhanh và gọn nhất.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: kiên trì làm hết các bài tập, tích cực tham gia hoạt động nhóm và trò chơi.
- Cẩn thận: đặt tính, cộng và nhóm số hạng chính xác, không nhầm lẫn khi đổi chỗ hay kết hợp.
- Trung thực: báo cáo đúng kết quả bài làm của mình và của nhóm.
- Trách nhiệm: hoàn thành nhiệm vụ học tập được giao và giữ gìn đồ dùng học toán.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy; sách giáo khoa Toán 4 tập một, trang 82-85.
- Bảng phụ kẻ sẵn bảng của phần Khám phá tính chất giao hoán (cột a, b, a + b, b + a) và bảng của phần Khám phá tính chất kết hợp (cột a, b, c, (a + b) + c, a + (b + c)); nếu có tivi hoặc máy chiếu thì trình chiếu các hình trong sách, nếu không thì dùng bảng phụ và tranh phóng to.
- Bộ các đoạn thẳng màu ghi a, b, c để học sinh ghép các thanh của Bài 2 (trang 83); sơ đồ đoạn thẳng phóng to của Bài 3 và hình minh hoạ quãng đường của Bài 4 (trang 85); thẻ số và bảng con.
- Phiếu học tập số 1 (tính bằng cách thuận tiện) đủ cho các nhóm; bảng nhóm cho trò chơi điền kết quả tính nhanh.
2. Học sinh:
- Sách giáo khoa Toán 4 tập một; vở ô li; bút; thước kẻ; bảng con.
- Bộ các đoạn thẳng màu ghi a, b, c để thực hành ghép thanh và một ít thẻ số.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Hoạt động 1: Mở đầu (Khởi động) (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: tạo không khí học tập và ôn lại phép cộng để chuẩn bị nhận ra tính chất giao hoán của phép cộng
b. Cách tiến hành:
Giáo viên: - Tổ chức trò chơi Ai nhanh hơn: nêu nhanh từng cặp phép cộng đổi chỗ số hạng (ví dụ 4 + 3 và 3 + 4; 6 + 9 và 9 + 6) cho học sinh tính và so sánh kết quả. - Nêu tình huống bạn nhỏ mua một cốc nước cam và một cái bánh, hỏi cả lớp phải trả bao nhiêu tiền. - Gợi ý học sinh so sánh hai cách cộng và dẫn dắt vào bài Tính chất giao hoán và kết hợp của phép cộng. - Nêu nhiệm vụ hai tiết học: tìm ra hai tính chất của phép cộng và dùng chúng để tính nhanh.
Học sinh: - Tham gia trò chơi, tính từng cặp phép cộng và nêu nhận xét hai kết quả bằng nhau. - Suy nghĩ tình huống mua nước cam và bánh, ước lượng số tiền phải trả. - Lắng nghe, nêu dự đoán về mối quan hệ giữa hai cách cộng. - Chuẩn bị sách, vở, bảng con và các đoạn thẳng màu cho giờ học.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Khám phá) (khoảng 26 phút)
a. Mục tiêu: nhận ra và phát biểu được tính chất giao hoán của phép cộng qua tình huống thực tế và bảng giá trị a + b, b + a
a. Mục tiêu: nhận ra và phát biểu được tính chất kết hợp của phép cộng qua tình huống mua nước uống và bảng giá trị (a + b) + c, a + (b + c)
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành (khoảng 40 phút)
a. Mục tiêu: vận dụng tính chất giao hoán để điền ngay kết quả của phép cộng đã đổi chỗ số hạng mà không cần cộng lại
a. Mục tiêu: dùng tính chất giao hoán và kết hợp để nhận ra những thanh ghép từ các đoạn a, b, c có độ dài bằng nhau
a. Mục tiêu: vận dụng tính chất giao hoán và kết hợp để nhóm các số hạng có tổng tròn chục, tròn trăm rồi tính thuận tiện
a. Mục tiêu: vận dụng tính chất kết hợp để nhóm các số hạng thành tổng tròn trăm rồi tính thuận tiện
a. Mục tiêu: tính được giá trị của biểu thức (a + b) + c khi thay chữ bằng số và biết chọn cách nhóm thuận tiện
a. Mục tiêu: dựa vào tính chất giao hoán và kết hợp để tìm số hoặc chữ thích hợp điền vào ô trống
a. Mục tiêu: vận dụng thành thạo hai tính chất để nhóm các số hạng và tính bằng cách thuận tiện, kể cả tổng có bốn số hạng
a. Mục tiêu: đọc sơ đồ đoạn thẳng để tìm biểu thức phù hợp và tính giá trị mỗi biểu thức với a = 15 và b = 7
a. Mục tiêu: giải được bài toán có lời văn tính tổng ba đoạn đường và biết nhóm các số hạng để tính thuận tiện
Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm (khoảng 5 phút)
a. Mục tiêu: liên hệ tính chất giao hoán và kết hợp với việc tính tiền, tính quãng đường trong cuộc sống hằng ngày